Bladeren van bomen laten liggen of opruimen?

Bladeren in de herfst, wat doe je er mee? 

Weet je dat de bladeren die in de herfst vallen, afbreken tijdens de winter om in compost te veranderen in de lente?

Weet je dat hoe meer bladeren je in je tuin laat liggen, hoe beter je tuin tegen de droogte kan?

Als je teveel bladeren hebt leg je ze op een hoop in een hoekje van de tuin. Laat ze daar enkele maanden liggen om te verteren of rotten en zie hoe ze veranderen in de beste compost die je ooit gezien hebt. Woonde je als kind in een buurt met veel bomen? Dan is het goed mogelijk dat je vele uren doorbracht met het samen harken van bladeren en in zakken vullen om ze weg te brengen naar het containerpark. Waarschijnlijk werd je toen ook verteld dat het was om de tuin netter te maken en dat de ze het gras kapot maken. Deze mythe heeft waarschijnlijk al ontzettend veel harken en zakken doen verkopen maar ik wil ze bij deze ontkrachten.

Bladeren = voedingsstoffen = bemesting

Door al de bladeren uit je tuin te verwijderen, verwijder je meteen ook massa’s belangrijke voedingsstoffen uit de tuin en het gazon die je daarna, in een andere vorm – natuurlijke of kunstmatige messtoffen – gaan aankopen in het plaatselijke tuincenter. Wel, wat als ik je vertel dat het verwijderen van bladeren en het ergens anders naartoe te brengen (bijv. het containerpark) geen zin meer heeft? En ja, ik weet wat velen onder jullie denken, iedereen is er van overtuigd dat hierdoor het gazon kapot gaat. Maar het is slechts gedeeltelijk waar. Enkel bij een overdaad aan gevallen blad, waar ze op grote hopen de hele winter blijven liggen, kunnen ze schade toebrengen aan het deel van het grasveld. Maar evengoed: een laag bladeren (maximum 10 cm) op het grasperk als compost laten liggen is een zéér effectieve methode zijn om de grond te verrijken en een gezond grasveld te bekomen. En het spaart je hopen werk. Niet de kaboutertjes maar wel de regenwormen zullen de bladeren verwerken.

bladeren, herfst, acer
Prachtige verkleuring van bladeren bij de Acer palmatum

Bladeren als compost gebruiken

Afgevallen bladeren, zijn een extra laag van natuurlijk, organisch materiaal bovenop de grond.

  • Ze voorzien je bodem van voeding.
  • Ze zijn een schuilplaats en nestmateriaal voor vogels en kleine dieren zoals motten, salamanders, padden, kikkers, wormen, eekhoorns, vlinders, …
  • alsook een bescherming tegen de gure winter en dat voor een groot aantal insecten die uiteindelijk allemaal samenwerken voor het verwerken van het blad, zodat jij een gezonde tuin krijgt als resultaat. Ook voor de aarde zijn de gevallen bladeren een gift van de natuur. Ze verrijken de bodem omdat ze in geen tijd composteren naar voeding voor het gras of jouw moestuin. Tegelijk is het voedsel voor een groot aantal microben in de aarde, die eigenlijk het meest belangrijke ‘gewas’ zijn dat je kan kweken als je in aanmerking neemt dat alle plantenleven in je tuin afhangt van een gezonde bodembiologie.

Voordelen van gevallen bladeren

Gevallen blad bieden dus héél wat voordelen, óók financieel!

  • Ze vormen een natuurlijke mulch die onkruiden onderdrukken en ze maken de grond vruchtbaar. Waarom zou je geld uitgeven aan compost en meststof als je ze zelf kan maken? Als je echter liever een ‘net’grasveld hebt en je die lastige, droge bladeren in je weg liggen, dan kan je ze in de groentetuin, bloembedden of rond bomen en struiken harken.
  • De bodem van je groentetuin in de herfst bedekken met een dikke laag bladeren. Een eenvoudige maar uiterst effectieve manier om de aarde vruchtbaar te houden.
  • Bladeren zijn ook een grote aanvulling voor je composthoop. Door de bladeren op een hoop naast je composthoop te bewaren kan je ze door de winter gebruiken. Strooi telkens een laagje bladeren op het keukenafval.
  • Je kan de bladeren verder nog gebruiken om een in verval geraakt stukje tuin weer goed te maken. Bouw een hoge bladerhoop en laat die de hele winter door liggen. In de lente zal het onderste deel van de hoop in rijke aarde/ humus omgetoverd zijn. De middelste en toplaag kunnen als compost gebruikt worden.
  • Een humusrijke bodem bespaart euro’s omdat je minder meststoffen moet aanbrengen.
  • Een humusrijke bodem zal het vocht beter vasthouden. Waardoor je minder snel water moet geven aan je gazon, dat spaart dus water én verlaagt je factuur!
  • En je spaart je rug, want je hoeft minder op te ruimen als die blaadjes blijven liggen 🙂

Daarom lanceer ik deze warme oproep: #laatdeblaadjes

Deel deze #hashtag #laatdeblaadjes met iedereen die dit nodig heeft en draag zo je steentje bij!

Wouter Crucke, De Boomdokter.

De naakte waarheid over bomen, tuin en moestuin.

Heb je ook genoeg van de vele artikels op het internet die je niet vooruit helpen? Omdat ze geschreven zijn om jou iets te doen kopen? Dan wordt mijn website voor jou een bevrijding! De Boomdokter staat voor juiste informatie. Informatie met een wetenschappelijke achtergrond maar in mensentaal. Praktisch en duidelijk, onmiddellijk getoetst aan de praktijk.

9 Comments on “Bladeren van bomen laten liggen of opruimen?”

  1. Bladeren op de grond veranderen in voedingsstoffen (mineralen) niet in compost. Dit gebeurt door beestjes en fungi (en bacterieen onderdoor) die langzamerhand de bladeren verteren. Compost ontstaat (door bacterieen) in een bedekt hoop die enkele malen gemengd wordt (afhankelijk van het rijpingsproces). Hoe dan ook, de compost is rijp als er geen herkenbare plantenrestjes zijn, maar een donkere homogene mengsel. Hoe minder herkenbare restjes, hoe beter de compost is. Als je de compost op de grond spreidt, dan is het niet erg als het onvoldoende rijp is. Als je compost in een boomgat bij het planten doet, dan is rijpe compost wel van belang. Reden: niet rijpe compost in de grond ontneemt zuurstof van de wortels tot die rijp wordt.
    Beide processen vergen zuurstof, daardor het mengen van de composthoop. Zonder zuurstof ontstaat een ander proces die naar moeras stinkt.

    1. Het is als gevolg van het afbraakproces/ composteren dat de mineralen vrijkomen. En niet alleen door bacteriën maar in de eerste plaats door wormen, daarna door kleinere organismen en aaltjes. Composteren is een oxidatieproces waarbij zuurstof een essentieel onderdeel is van het oxidatieproces. Die zuurstof wordt opgenomen uit de onmiddellijke omgeving (niet van wortels). Wanneer de zuurstof niet aanwezig (anaërobe omgeving) is (bvb compost te diep in plantgat) dan ontstaat een ander proces: rotten. Hierbij komen oa methaangassen vrij, en die zijn dodelijk voor planten en bomen.

      mvg,
      Wouter Crucke, De Boomdokter

      1. Wormen creeren natuurlijke compost (humus), wij creeren in de composthoop (kunstmatige) compost. In de composthoop kunnen geen wormen leven, maar alleen in de bodem, daar verteren ze plantenrestjes en kleine organismen.

  2. Wij zijn al jaren ervan bewust en er zijn drie compost hopen in mijn tuin ,wild maar gecontroleerd ten behoeve van vele planten en dieren.
    Men moet alle seizoen leren waarderen en bladeren in de tuin kunnen ook mooi zijn

    Ik heb egels die nestelen ,vogels die overwinteren en wilde bijen en vlinders die zich kunnen voeden met mijn bloemen
    en het jaar door met diverse bessen en fruit. Een niet te onderschatten luxe en rust.

  3. Bladeren, bladeren, bladeren. Volledig akkoord met het artikel. Maar vanuit mijn standpunt, zijnde dat van vijveronderhoud, komen er een paar aspecten bij. Wij zien namelijk de keerzijde van die nutriënten medaille. Een vijver, of zwemvijver, eender welk wateroppervlakte is eigenlijk een val voor bladeren. Een droog blad valt op het water, wordt doordrenkt en zinkt naar de bodem. Zeker bij zwemvijvers met minder optimale hydraulice. Bij ons betekent bladval dus echt iets anders 😉 De bladeren verzamelen zich typisch in hoeken en kanten waar de stroming het minst is. Waar ze dan opstapelen en langzaam gaan liggen rotten. In de wintermaanden loopt het vaak niet zo’n vaart omdat de bacteria op lage temperaturen ‘niet erg’ actie zijn. De problemen duiken echter in de vroege lente op, als de zon gaat schijnen en de bladeren versneld gaan verteren. Dan pas zie je hoe snel die voedingsstoffen die zo goed voor het gazon zijn, de algen goed van pas komen. Dan ontstaat de typische voorjaarsbloei. Daarom is het zo belangrijk om in het najaar de bladeren uit de vijver te scheppen of harken. Guess what, wij gebruiken daarbij, naast onze netten, ook een kunststof hark (gark) voor, want die beschermt de folie tegen schaden. Wil je het nog makkelijker aanpakken, dan kun je een professionele vijverstofzuiger inzetten, maar zorg dan wel dat je er een voorfilter bij hebt. Ongeacht het type zullen de bladeren ofwel de slangen ofwel de pomp gaan verstoppen. Conclusie: bladeren laten liggen, zeker! Maar hou daarbij een zekere afstand tot de vijver vrij!

    1. Hallo Koen,

      ik begrijp je volledig. Ik stel mij wel de volgende vraag: hoe gebeurt dat dan in de natuur? Ik zou denken dat het in de natuur ook kan, of zie ik dat verkeerd? Of mag ik een vijver in een tuin niet beschouwen als “natuurlijk” en is het per definitie een artificieel element?
      PS: welke type hark gebruik je hiervoor?

      groeten,
      Wouter.

      1. In de natuur een “vijver” wordt gauw een moeras. Alleen in stromend water (die zich continuu ververst) zijn plantenrestjes nuttig als voedsel of mineralen.

      2. Hallo Wouter,
        Zoals Eilon zegt, je mag de ‘tuin of zwemvijver’ niet zien als een natuurlijk systeem. In de natuur zouden onze vijvertjes langzaam invullen tot ze uiteindelijk niet meer zijn dan een zompig grasland. Je hebt stromend water nodig om ruimte vrij te houden en de ‘open water’ zone te creëren. In de tuinvijver betekent dat structureel vijveronderhoud.

        Over de jaren hebben we verschillende types gebruikt, met wisselend succes en afhankelijk van de situatie. Nu wordt meestal een kunststof parallele hark gebruikt met haakse boogjes op het einde van de tanden, merk weet ik niet van buiten. En de Golden Gark, die is zeer geschikt om pakketten uit te lichten. Voor elk type moet je echter een beetje de handeling leren.

        Cheers
        Koen

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Abonneren op reacties?