Hoe eikenprocessierups bestrijden

Eikenprocessierups met brandhaartjes verzamelen bij elkaar op een eik

Eikenprocessierups

WAT MOET JE DOEN?

Wat is een eikenprocessierups? 

De eikenprocessierups (Thaumetopoea processionea) is de larve van een grijze nachtvlinder die van april tot juli voorkomt. Deze rups heeft haartjes, overal op zijn lijfje, en deze noemen we brandharen. Ze geven deze haren af ter verdediging en dat is behoorlijk effectief. Deze haartjes veroorzaken hevige jeuk en huidontstekingen. Wanneer ze ingeademd worden is het zelfs ernstig te noemen, deze haren kunnen tot 6-7 jaar lang voor overlast zorgen.

Vorig jaar hadden in Vlaanderen vooral de provincies Antwerpen en Limburg grote hinder van de rups, maar ze komen ook steeds meer voor in Vlaams-Brabant en Oost-Vlaanderen. In West-Vlaanderen is de overlast tot nu toe zeer beperkt. Zoals hun naam doet vermoeden komen ze meestal voor op de eiken.


Hoe kan je zelf de eikenprocessierups tijdig bestrijden? 

Als je vorig jaar zelf last had van de eikenprocessierups, of als er in de omgeving ook aantastingen waren, raad ik aan om

1.       Van zodra je een nest met rupsen opmerkt (april tot juli), ze laten verwijderen door boomverzorgers die daarin gespecialiseerd zijn: vul hier het contactformulier in om je nesten te laten verwijderen.

2.       Op tijd (juli tot september) een feromoonval te hangen. Deze feromoonval lokt de mannelijke motten, vangt ze in de pot en laat ze daar sterven (omdat ze de uitweg niet meer vinden). Het is vooral een manier om tijdig te zien of je in de buurt hebt zodat je tijdig kan ingrijpen.

feromoonval voor eikenprocessierups

Het zijn deze motten/ vlinders die terug eitjes leggen, deze eitjes komen dan volgend jaar terug uit en zorgen voor een nieuwe generatie larven. Je probeert dus zo veel mogelijk mannelijke motten te vangen, en tegelijk weet je dat je volgend jaar vanaf maart-april aandachtig moet zijn voor eventuele nieuwe nesten.

Deze vlinders zetten weer eitjes af en zorgen volgend jaar voor de nieuwe rupsen.

Rupsen gespot? Neem géén risico en  bel mij gewoon, liefst zo snel mogelijk naar het volgende nummer voor het maken van een afspraak +32 51 35 00 10 .



Zelf verwijder je de nesten beter niet, ze kunnen voor ernstige gezondheidsklachten zorgen. 



Wat zijn de gevolgen van de eikenprocessierups? 

De meeste problemen worden veroorzaakt door contact met de ogen, de huid en de slijmvliezen van de luchtwegen. Dit kan de volgende klachten geven:

Jeuk, zwelling, roodheid van de huid, vocht- en slijmproductie, ontstekingen, ademhalingsproblemen, koorts, duizeligheid, braken en allergische reacties.

De reactie verschilt van persoon tot persoon en kan, bij herhaalde blootstelling, erger worden. Na ongeveer twee weken verdwijnen de effecten. Zo niet moet men een dokter raadplegen, dat moet ook bij zeer heftige reacties. Ook dieren (zoals je kat en je hond) kunnen op dezelfde manier reageren.

Volg het best de volgende tips om blootstelling aan de rups te beperken:

Ben toch in contact gekomen met de brandharen? Dan kan je het volgende doen:

  1. Strip de huid met plakband om de brandharen te verwijderen. Wrijven of krabben helpt niet.
  2. Was de getroffen lichaamsdelen met water, vergeet niet om ook de ogen goed te spoelen.
  3. Was je kledij zorgvuldig en op zo hoog mogelijke temperatuur.
Image


Wil je de nesten laten verwijderen door een ervaren boomverzorger?


Vraag hier een vrijblijvende offerte aan

Welke schade veroorzaakt de eikenprocessierups aan je bomen?

De jonge rupsen eten de topscheuten van de net uitgekomen eikenbladeren. Later eten ze ook aan de oudere bladeren over de hele boom, ze kunnen die boom zelfs kaalvreten. Na herhaalde aantastingen zal de boom verzwakken en wordt hij gevoeliger voor stressfactoren en ziektes.

De brandharen van de rupsen komen los door de wind en verspreiden zich door de lucht. Mens en dier (honden, paarden en in mindere mate ook katten) die hiermee in contact komen kunnen er problemen van krijgen. De overlast kan al vanaf half mei voorkomen maar de maanden juni, juli en augustus zijn het ergst. De brandharen kunnen immers 5 tot 7 jaar actief blijven, pas dus ook op met oude nesten.


Wat zijn de natuurlijke vijanden van de eikenprocessierups?

  • Koolmezen, pimpelmezen en boomklevers zijn verlekkerd op rupsen en kunnen je op deze manier helpen in de bestrijding van de rupsen. Maak het de mezen daarom extra goed in je eigen tuin en lees nog eens de 10 tips om de vogels in je tuin te verwennen.
  • Vleermuizen eten dan weer de vlinder van de eikenprocessierups op. ’s Avonds bij zonsondergang kan je ze waarnemen in hun vangsten. Een prachtig schouwspel.
  • Sluipwespen leggen hun eitjes in de het lichaam van de rups, waardoor die van binnenuit wordt opgegeten.

funnelval eikenprocessieurps
Funnelval tegen eikenprocessierups incl. 2 feromonen
28
feromooncapsule eikenprocessierups
Feromooncapsule tegen eikenprocessierups
8

Hoe is de cyclus van de eikenprocessierups?


De pakketjes met eieren worden aan de onderkant van jonge twijgen afgelegd. De eitjes zijn amper 1 mm groot en wit van kleur. Zo’n pakketje is langwerpig en bevat een zevental rijen eitjes naast mekaar. De vrouwtjes dekken ze af met hun haren en schubben. Eén vrouwtje kan 30 tot 300 eitjes leggen en die zijn (helaas) zelfs goed bestand tegen een vorstperiode.

De larven kennen 6 stadia en 1 popstadium. Tussen ieder larvestadium komt er vervelling voor.

  • In het eerste stadium is de larve oranje-geelachtig met een zwarte kop en ze is bedekt met lange witte haren die in roodoranje wratten ingeplant zijn.
  • Vanaf het tweede larve stadium zijn ze grijs van kleur. Naargelang de larve ouder wordt evolueert de kleur naar blauwgrijs met lichtgekleurde zijden.
  • Vanaf stadium drie komen de brandharen op het rupslichaam. De volwassen larven zijn 2,5 tot 3 cm groot en ze kunnen tot 700.000 brandharen hebben. Die zijn 0,1 tot 0,2 mm lang en zijn pijlvormig met weerhaakjes. Ze fungeren als verdedigingsmechanisme.
  • In het vierde stadium maken de larven de typische nesten tegen de stammen aan de zonnekant of aan de onderkant van dikke takken en zelfs aan de voet van de stam. Die nesten bestaan uit spinsels van haren, vervellinghuiden en uitwerpselen, ze zijn de grootte van een tennisbal tot een voetbal en soms zelfs nog groter. Daarin kunnen duizenden rupsen zitten. Overdag blijven de rupsen in de nesten maar s avonds trekken ze in processie naar de boomtoppen op zoek naar voedsel.

 Voordat ze gaan verpoppen maken de volwassen rupsen een stevige cocon uit haren en ander materiaal. De poppen zijn ongeveer 1,5 cm groot.

Eikenprocessierups nest op eik
eikenprocessierups thaumetopoea processioneaop processie
mot van eikenprocessierups thaumetopoea processionea

De voorvleugels van de vlinders zijn geelachtig grijs met drie zwartgrijze dwarsstrepen en middenvlek. Bij de vrouwtjes zijn die dwarsstrepen minder goed te zien. De achtervleugels hebben een donkere schaduwband. Net als de voorvleugels is het achterlijf geelgrijs en bij de vrouwtjes heeft het laatste deel een groepje korte, donkere haren waarmee ze haar eitjes afdekt. De mannelijke vlinders zijn kleiner dan de vrouwtjes. Het zijn actieve nachtvlinders. Uit de nesten komen meer mannetjes dan vrouwtjes.

Cyclus

De eitjes overwinteren op de twijgen. Van half april tot begin mei ontluiken de larven; dit is meestal voor het uitlopen van de knoppen. De larven verpoppen in het nest in de periode juli-augustus. Daarna verschijnen de volwassenen en die blijven actief tot in september met een hoogtepunt in augustus. De vrouwtjes leggen hun eitjes in de onmiddellijke omgeving van waar ze uit de poppen komen. De volwassenen leven amper drie dagen. Er is één generatie per jaar.


Abonneer je en Bestrijd op tijd!

Door je in te schrijven ontvang je een waarschuwing nog vóór de komende insectenplaag. Laat je dus niet meer verassen en schrijf je nu in!


Heeft dit artikel je geholpen? Deel ons artikel!

4 Comments on “Hoe eikenprocessierups bestrijden”

    1. Hallo SOfie,

      ik zou het afraden. Tegen de tijd dat je alle nestjes hebt uitgebrand is er niets van de buxus meer over vrees ik.

      Wouter.

    1. Hoi Sofie,
      ik had het blijkbaar niet goed gelezen… . Het is af te raden om het met zoiets te doen. Met een kleine brander zal het enerzijds lang duren en er komt nogal wat druk (lees: luchtverplaatsing en dus wind) mee met de vlam. Hierdoor zal je onvermijdelijk heel veel van de brandharen “wegblazen” waardoor de brandharen vrijkomen. Er zit dus wel wat risico in. Omdat veel nesten soms tegen de stam hangen loop je ook het risico dat je de eik beschadigt omdat hij te fel verhit wordt op die plek.

      Wouter.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Abonneren op reacties?