Grote bomen snoeien: hoe en wanneer?

Categorie: Bomen en boomgaard
De boomdokter snoeien van oude bomen onderhoudssnoei

Snoeien van volwassen bomen

Vraagt echt kennis!

WAT MOET JE DOEN?

Het snoeien van volwassen bomen moet steeds gebeuren met de juiste kennis van bomen, onjuist snoeien kan blijvende schade aanrichten of het leven van de boom serieus verkorten.

Omdat elke snede de mogelijkheid geeft om de groei van de boom te veranderen, mag geen enkele tak verwijderd worden zonder reden.

Snoeien wordt heel vaak toegepast omdat men denkt dat dit een noodzakelijk onderhoud is voor bomen. Maar dit is niet zo. Bomen die vrij in een bos of in de natuur mogen groeien vragen geen snoei, de natuur zorgt daar zelf voor.

Bomen in tuinen of langs wegen hebben uiteraard wel soms nood aan snoeien. Hieronder geef ik je enkele redenen wanneer snoeien nodig kan zijn.

 


Redenen om te snoeien, waarom snoeien?

Bomen in de tuin hebben soms zorg nodig om voldoende doorgang te behouden of om ze esthetisch mooi te houden.

  • Dode takken verwijderen (om schade te voorkomen)
  • Vorm te verbeteren
  • Risico te verminderen ( aan omgeving of bv. Bij een slecht aangegroeide tak)
  • Meer licht en lucht naar de binnenkant van de kruin krijgen
  • Meer licht onder de boom of aan andere bomen of struiken

Gewoon snoeien om te snoeien, doe je beter niet en is zeker niet noodzakelijk voor de gezondheid van de boom, in tegendeel.

Deze opgenoemde redenen hierboven, zijn redenen om over te gaan tot een gezonde snoei. Bij een gezonde snoei wordt er nooit meer dan 20% van de kroon weggehaald (en dat enkel op een correcte manier). Deze soort snoei vraagt daarom voldoende kennis en kunde.



De 20% regel bij het snoeien is heilig! Maximum 20% van de kruin mag per snoei weggehaald worden.


Image

Boombiologie: hoe groeit en leeft een boom?

Ik geef je hierbij even een kleine les boombiologie zodat je kan begrijpen waarom de 20% regel zo belangrijk is voor een boom.

Een boom maakt een kroon met veel bladeren (en takken en stam) en maakt daar suikers aan, die gebruikt worden bij de groei on ontwikkeling van de boom. De boom heeft dus een hoeveelheid takken en bladeren nodig om te kunnen groeien en gezond te blijven.

Als je dus veel loof verwijdert, neem je heel veel van zijn energie reserves en mogelijkheden om energie te maken weg. Door zwaar te snoeien zalde boom hier grote stress van ondervinden. Het gevolg zie je dan (na het kandelaren) dat de boom heel veel kleine takken aanmaakt de komende jaren. Helaas denken de mensen dan dat dit goed is, dat de boom volop leeft. Maar de boom wil zo snel mogelijk zo veel mogelijk takken en bladeren aanmaken om terug zijn eigen suikers aan te maken. Het is een overlevingsstrategie.

Deze takken zijn vaak niet goed aangehecht waardoor ze een gevaar kunnen vormen voor de omgeving (uitscheuren).

ARS snoeischaar VS-7Z, VS-8Z & VS-9Z
Snoeischaar ARS VS-7Z, VS-8Z, VS-9Z
59
ARS telescopische stokzaag 5.5 meter met zaagblad 34 cm
Telescopische stokzaag ARS 5.5 meter met zaagblad 34 cm
254
Okatsune snoeischaar
Okatsune snoeischaar
48

Wanneer mag je bomen snoeien?

De snoei van dode of zieke takken kan op ieder moment van het jaar uitgevoerd worden. Dit zijn afgestorven delen, de boom heeft er dus geen last van als je deze weghaalt (ongeacht welk tijdstip). Dit heet onderhoudssnoei.

Voor de snoei in levend hout moet je rekening houden met de tijd wanneer deze boom het best de wonde kan afsluiten of vergrendelen. Bij veel bomen is dit voor de voorjaarsgroei. Maar andere bomen hebben juist dan last van het bloeden. (lees hier meer over de abc bomen) en mogen dan absoluut niet gesnoeid worden. Gevoelige bomen, mogen niet worden gesnoeid tijdens hun actieve periode.

Om te weten welke bomen je wanneer kan snoeien kan je hier mijn snoeikalender terug vinden.

Zware snoei moet ten allen tijde vermeden worden, maar zeker niet uitvoeren na de bloeiperiode. Op dat tijdstip hebben bomen zojuist veel energie gestoken in het produceren van bladeren, bloemen en nieuwe scheuten. Deze energie neem je niet ongestraft af van de boom.


Hoe zaag je een tak proper af?

Dit kan je hier volgen op het filmpje. De verschillende soorten takken verwijderen worden uitgebreid toegelicht


Welke verschillende juiste snoeitechnieken zijn er?

  • Onderhoudssnoei is een snoei waarbij dode, stervende, zieke, slecht aangehechte takken weggesnoeid worden.
  • Uitdunnen is het selectief verwijderen van takken om de structuur te verbeteren en om meer licht en lucht in de kroon te krijgen. Op een goede manier kan ook het verminderen van het gewicht op een tak betekenen. Het helpt steeds de natuurlijk vorm van de boom te behouden.
  • Opkronen: hierbij worden de onderste takken verwijderd om doorgang mogelijk te maken voor voertuigen of voetgangers of ook om het verzicht onder de boom door te verbeteren.
  • Inkorten van enkele takken: enkele takken van de kroon worden in grootte kleiner gemaakt dit kan bv. Noodzakelijk zijn om elektriciteitskabels vrij te maken. Het algemeen inkorten (de totale kruin) van de boom is een slecht idee voor je boom, lees hier verder over kandelaren inkorten en kandelaberen
  • Knotten is een aparte soort snoei waarbij je de takken volledig wegneemt tot aan het knotpunt. Dit kan alleen goed verdragen worden bij bepaalde soorten bomen. Lees hierover meer in mijn artikel knotten van bomen

Bij deze vormen van correct snoeien (behalve bij het knotten) zal je de vorm van de boom niet of heel weinig (inkorten voor doorgang, of wat opkronen) zien veranderen. Bij een foute snoei (kandelaren, kandelaberen, toppen) verandert de vorm van de boom sterk en wordt er meer dan 20% van de kroon verwijderd. Deze laatste soorten snoei pas ik nooit toe, voor de eenvoudige reden dat je de gezondheid van de boom in gevaar brengt. De gezondheid van de bomen staan bij mij steeds voorop.


Okatsune snoeischaar
Okatsune snoeischaar
48
Snoeizaag Tsurugi Curve 3310-10, Silky
Snoeizaag Tsurugi Curve 330-10, Silky
89
Fiskars takkenschaar LX92
Fiskars takkenschaar bypass S LX92
55

Hoeveel mag er gesnoeid worden?

De standaard regel is 20% van de kroon. Het verwijderen van zelfs een enkele kleine tak met een grote diameter kan leiden tot een aanzienlijk verlies van bladerdek voor de boom (en dus zijn suiker aanmaak).

Bovendien zal je een grote wond veroorzaken die hij moeilijk kan laten dichtgroeien. Als deze wonde open blijft, is de kans op infectie groter.

De regel is dus zo weinig mogelijk wegsnoeien en takken met een zo klein mogelijke diameter.
Als algemene regel neem ik dat de diameter van de weg te snoeien tak niet groter mag zijn dan 10% van de diameter van de stam op dezelfde hoogte.
Bv. Als de stamdiameter 50 cm is op de hoogte van die tak, mag de tak een max. diameter hebben van 5cm. Groter moet je laten staan.


Wel of geen wondpasta?

Onderzoek heeft aangetoond dat wondpasta het inrotten niet verminderen of wondafsluiting versnellen en zelden ziekte en plagen voorkomen.

Ik zie in de praktijk zelfs het tegengestelde. De wondpasta legt een laag over de wonde, maar het zorgt ervoor dat de wonde niet kan uitdrogen. De wond blijft vochtig, waardoor er meer kans is op infectie. Ik gebruik ze dus nooit en raad ze helemaal af. Wat ik zelf wel gebruik is een fungicide middel, (bv. Bij grote wonden veroorzaakt door het uitscheuren van takken na een storm) het vermindert de kans op infectie, maar legt geen dikke laag op de wonde.

Dit middel kan alleen maar gebruikt worden als prof. Gebruiker.


Boomverzorging

Let dus steeds op bij wie je vraagt om je bomen te snoeien. Deze mensen bepalen verder het leven van je bomen.

Zorg ervoor dat je een goed opgeleide boomverzorger (met minstens het ETW certificaat) hebt, die zich bovendien goed houdt aan de bovenvermelde regels. Vraag daarom steeds welke opleiding ze volgenden en wat ze van plan zijn met jouw bomen.
Helaas krijg ik vaak achteraf te horen dat mensen geschrokken zijn van hoe hun boom eruit ziet na de snoei. Of bomen die ziek worden waarbij ik gevraagd wordt om uit te zoeken hoe het komt dat hun boom achteruit gaat…

Helaas kan ik nog steeds geen takken terug aan de bomen hangen… Eens afgezet is het definitief.

Uiteraard kan je ook op mij rekenen voor het snoeien van je bomen. Vraag hier je offerte aan: https://deboomdokter.be/contact/